Văn hóa trà chiều nơi công sở vốn là một văn hóa dễ thương, giúp “kick” mood những buổi chiều cạn kiệt năng lượng, nhưng dần trở thành áp lực vô hình của nhiều cộng sự. Trước thực tế này, HR/Admin nên làm gì để vừa giảm áp lực cho cộng sự vừa tạo sự gắn kết, mang không khí tích cực, năng lượng vào văn phòng?
Bài viết này gợi ý những ý tưởng đơn giản, dễ thực hiện cho HR/Admin để tạo trải nghiệm vui vẻ tại văn phòng?
Vì sao cộng sự áp lực văn hóa trà chiều?
VTV24 đưa tin gần đây, trà chiều là thói quen không thể thiếu trong văn hóa văn phòng nhưng cũng là nỗi lo, áp lực của nhiều nhân viên.
Đầu tiên có thể kể đến là áp lực về tài chính. Có bạn trẻ chia sẻ, bạn tốn đến 25% lương hàng tháng cho chi phí trà chiều này. Nếu chỉ uống một ngày, hai ngày thì không sao nhưng nếu chiều nào cũng đặt nước, đặt trà sữa, thì chi phí một tháng có thể lên đến tiền triệu.
Đơn cử như mỗi ly nước trái cây, trà sữa khoảng từ 50-70 ngàn đồng. Con số này tiếp tục nhân cho 25 ngày đi làm trong tháng, tổng số tiền lên đến 1,2 đến 1.7 triệu/tháng. Như vậy, tính trung bình, cho số lần đặt nước chỉ 5-10-15 lần/tháng, tổng số tiền cho trà chiều này là 500-1.000.000 đồng/tháng. Đây là một con số không nhỏ với nhiều người có thu nhập không cao hoặc cả với người thu nhập cao vì đó là chi phí không nên có cho thói quen không tốt cho sức khỏe.
Lý do thứ hai, vấn đề sức khỏe. Việc đặt nước, uống trà sữa mỗi ngày để “thổi bùng” năng lượng buổi chiều không hề tốt cho sức khỏe. Phần lớn trà sữa chứa nhiều đường, chất béo và caffeine có nguy cơ gây rối loạn đường huyết, mỡ máu…
Khi cơ thể đang thiếu năng lượng, dung nạp lượng đường cao khiến có thể tăng đường huyết đột ngột lâu dần gây đái tháo đường. Lúc này, cơ thể tăng năng lượng nhanh nhưng cũng gây tụột năng lượng lại rất nhanh, gây mệt mỏi, buồn ngủ. Ngoài ra, caffeine uống vào buổi chiều có thể gây khó ngủ, rối loạn giấc ngủ, ảnh hưởng đến khả năng hồi phục thể chất và tinh thần sau một ngày dài. Với người có dạ dày nhạy cảm, dùng trà sữa, đồ uống nhiều ngọt thường xuyên gây đầy bụng, trào ngược, rối loạn tiêu hóa.
Thứ ba, áp lực tăng cân, béo phì. Chỉ cần duy trì thói quen uống trà sữa khoảng 3–4 lần mỗi tháng, đã có người nhận thấy cân nặng tăng rõ rệt, nhất là khi công việc văn phòng ngồi nhiều, ít vận động. Sự tăng cân âm thầm này khiến nhiều người rơi vào vòng luẩn quẩn: uống vì không khí chung, áp lực vì vóc dáng và thể trạng.
Thứ tư, áp lực bị đánh giá không hòa đồng. Việc không tham gia trà chiều đôi khi bị gán với hình ảnh “khó gần”, “không thân thiện”, dù năng lực và thái độ làm việc không liên quan. Chính nỗi lo này khiến nhiều người nhắm mắt chọn đại, đặt chung với mọi người.
Thứ năm, áp lực không biết từ chối. Một lần, hai lần đồng nghiệp rủ, bạn không đặt chung nhưng những lần sau, bạn không thể từ chối mãi. Khi hoạt động này diễn ra thường xuyên, khi mọi người hào hứng đặt nước để kick mood, lúc này thật ngại để nói không, không biết từ chối thế nào.
Vì sao có văn hóa trà chiều?
Nghi thức uống trà cùng bánh ngọt buổi chiều xuất hiện ở Vương quốc Anh vào thế kỷ 19, khi bữa tối được phục vụ rất muộn nên cần một bữa ăn nhẹ ở giữa ngày. Việc này thường gắn với Anna, Nữ Công tước thứ 7 của Bedford, người được cho là đã phổ biến “afternoon tea” vào khoảng những năm 1830–1840 khi bà mời bạn bè dùng trà và đồ nhẹ vào buổi chiều.
Ban đầu đây là đặc quyền của tầng lớp thượng lưu, sau đó lan rộng và trở thành một phần của văn hoá xã hội Anh trong suốt thế kỷ 19–20.Khi mô hình làm việc văn phòng hiện đại lan rộng toàn cầu, đặc biệt từ cuối thế kỷ 20, thói quen này được điều chỉnh linh hoạt: không còn là trà đúng nghĩa, mà là đồ uống, bánh nhẹ, trái cây – đủ nhanh, gọn và phù hợp nhịp làm việc. Tại văn phòng hiện nay, buổi chiều là thời điểm mọi người dễ tuột mood nhất là lúc 2-3 giờ chiều. Lúc này, các cộng sự bắt đầu “rủ rê” đặt nước để nạp năng lượng.
HR/Admin có thể làm gì giảm áp lực cho cộng sự?
Một nghiên cứu tại Anh cũng chỉ ra, 87% nhân sự chia sẻ bữa trà chiều giúp họ gia tăng sự sáng tạo và hiệu quả công việc. Văn hóa trà chiều của dân văn phòng tại Việt Nam là bánh tráng trộn, trà sữa.
Như vậy, HR/Admin đừng nghĩ những hoạt động lớn như teambuilding, tiệc cuối năm, workshop tại công ty mới gắn kết được cộng sự mà những khoảnh khắc nhỏ như việc ăn vặt cùng nhau buổi chiều cũng là một giải pháp kết nối.
Sau đây là những ý tưởng gợi ý cho HR/Admin áp dụng để vừa kick mood, giảm áp lực cho cộng sự vừa tăng sự gắn kết.
1. Happy Hour linh hoạt
Thay vì duy trì trà chiều cố định, bạn có thể tổ chức Happy Hour theo tuần hoặc tháng. Happy Hour là một giờ hạnh phúc, không chỉ được dùng trong lĩnh vực tiếp thị tiêu dùng mà đã và đang được áp dụng tại văn phòng như một cách gắn kết các đồng nghiệp và giảm căng thẳng cho nhân viên. Tần suất Happy Hour không nhiều như văn hóa trà chiều mỗi ngày vừa áp lực tài chính vừa không tốt cho sức khỏe. Bạn có thể tổ chức chiều thứ 6 hàng tuần hoặc 2 tuần một lần.
Happy Hour có thể chuẩn bị các khay snack nhỏ, chia phần tự do như trái cây cắt sẵn, bánh mặn, hạt, yogurt, hoặc đồ uống ít đường. Hoặc tổ chức dạng tea-break với nhiều món ăn nhẹ, nước trái cây tại văn phòng. Việc bày trí theo dạng “tự phục vụ” giúp giảm cảm giác bị mời gọi, để mọi người tự nguyện tham gia.
Happy Hour lúc này giữ được tinh thần thư giãn, tần suất không nhiều nên không gây áp lực sức khỏe, cân nặng và tài chính cho cộng sự mà vẫn tạo sự gắn kết, vui vẻ trong không gian văn phòng.
2. Livestation bánh tráng trộn, trà sữa, xe kem
Thay vì các cộng sự cùng nhau order, mỗi team tự đặt riêng không tạo cảm giác gắn kết, chia sẻ cùng nhau, HR/Admin có thể tổ chức các Levitation bánh tráng trộn, trà sữa. Quầy line được tự chọn topping và phục vụ tại chỗ chắc chắn sẽ tạo sự hào hứng, thích thú và gắn kết hơn với cộng sự.
Live Station là hình thức phục vụ thức ăn, đồ uống trực tiếp tại sự kiện/bữa tiệc, tập trung vào trải nghiệm của thực khách. Hình thức này thường gồm một quầy chế biến, một khu vực phục vụ hoặc một góc bàn, kèm khung xe đẹp mắt.
Livestation có nhiều lựa chọn như kem, bánh tráng trộn, trà sữa, món cuốn, matcha latte, mì quảng…, được tổ chức buổi chiều khoảng 2-3 giờ, khi nhân sự đang thiếu năng lượng, sẽ là một cách kick mood hiệu quả. Lưu ý rằng, bạn có thể tổ chức 2 lần/tháng và thay đổi món liên tục, chắc chắn sẽ tạo bất ngờ và nhân sự sẽ ú òa khi tham dự.
3. Phúc lợi trà chiều - tần suất hợp lý
Phúc lợi trà chiều nên có ở các doanh nghiệp như một cách chăm sóc đời sống tinh thần cho dân công sở. Tuy nhiên, thay vì tổ chức với tần suất dày đặc, phúc lợi này nên được triển khai ở mức hợp lý, khoảng 2 lần mỗi tháng, tránh ảnh hưởng đến sức khỏe và tạo áp lực ăn uống không cần thiết. Song song đó, có thể duy trì quầy cà phê, nước trái cây hoặc đồ uống cơ bản tại pantry cho dân công sở nạp năng lượng mỗi chiều.
Nếu công ty chưa có, bạn là HR/Admin có thể đề xuất vì đây cũng là một hoạt động giúp gắn kết cộng sự, tăng trải nghiệm tích cực tại văn phòng. Nhân sự được nạp năng lượng, duy trì hiệu suất công việc và cũng thể hiện công ty quan tâm đời sống tinh thần của nhân viên.
4. Lập quỹ ăn vặt chung
Để cộng sự không uống nhiều trà sữa ảnh hưởng sức khỏe, không áp lực tài chính mà vẫn gắn kết, nhiều năng lượng mỗi chiều, bạn có thể đề xuất lập quỹ ăn vặt chung. Đây là cách tiếp cận nhẹ nhàng, vừa kiểm soát tình hình đặt nước đồ ăn vặt mỗi chiều, không ảnh hưởng xấu sức khỏe nhân sự vừa để cộng sự không áp lực tài chính. Khi chi phí được gom chung và quản lý minh bạch, hoạt động ăn vặt không còn là gánh nặng cá nhân.
HR/Admin có thể thiết kế quỹ theo nguyên tắc tự nguyện – linh hoạt – công khai. Đầu tiên, doanh nghiệp trích trước một phần ngân sách nhỏ để tạo quỹ, kết hợp với sự đóng góp không bắt buộc từ cộng sự theo tháng hoặc theo quý. Quỹ được dùng cho những hoạt động nhẹ như tổ chức tea-break, gift box, livestation trà sữa, livestation bánh tráng trộn. Điều này không những tiết kiệm hơn mà còn được phục vụ tại văn phòng với thức ăn chất lượng, bày trí thu hút, chỉn chu hơn.
Quan trọng hơn, HR/Admin cần truyền thông rõ ràng rằng quỹ tồn tại để giảm áp lực, không tạo nghĩa vụ mới; cộng sự hoàn toàn có quyền không tham gia đóng góp hay sử dụng.
5. Quầy pha chế tại chỗ
Thay vì phục vụ sẵn một loại đồ uống cho tất cả, doanh nghiệp có thể mang quầy pha chế tại chỗ về văn phòng như một cách làm mới không gian buổi chiều. Đem quầy bar về văn phòng để nhân viên được tự tay pha chế món nước yêu thích theo style cá nhân từ cà phê, trà trái cây đến các loại nước ít đường. Hoạt động này chắc chắn làm cộng sự thích thú, vì không chỉ tăng năng lượng cho buổi chiều mà còn được thưởng thức nước uống do chính tay mình làm.
Cộng sự có thể ghé quầy khi rảnh, chọn nguyên liệu phù hợp với thể trạng, hoặc đơn giản là đứng xem, trò chuyện vài phút. Hoạt động này không cần diễn ra thường xuyên, nhưng mỗi lần tổ chức cần tạo được điểm nhấn giúp cộng sự tái tạo năng lượng và tăng sự gắn kết.
6. Thay trà chiều bằng khoảng nghỉ nhẹ
Thay trà chiều bằng “khoảng nghỉ nhẹ” là một hướng tiếp cận linh hoạt hơn cho môi trường văn phòng hiện đại. Đôi khi, chỉ một quãng nghỉ ngắn để trò chuyện, đi dạo quanh văn phòng, chơi một mini game nhanh hoặc đơn giản là rời mắt khỏi màn hình cũng đủ giúp cộng sự tái tạo năng lượng.
Không phải lúc nào gắn kết cũng là ăn uống. Khi trọng tâm được chuyển từ việc “phải ăn gì” sang trải nghiệm tinh thần và cảm giác thoải mái, áp lực về sức khỏe, chi phí cũng được gỡ bỏ.
7. Ngày “No Tea Break Pressure”
Không phải ngày nào cũng cần trà chiều để tạo sự gắn kết. Với “No Tea Break Pressure”, HR/Admin chủ động chọn một số ngày trong tháng không tổ chức ăn uống tập thể, thay vào đó là khoảng nghỉ tự do để cộng sự nạp lại năng lượng theo cách riêng: nghỉ ngơi, đi dạo, trò chuyện nhóm nhỏ hoặc đơn giản là yên tĩnh một mình.
HR/Admin cần nói rõ rằng: không tham gia ăn uống hay hoạt động chung không đồng nghĩa với thiếu hòa đồng hay kém gắn kết. Đây là một thông điệp truyền thông quan trọng cần nhấn mạnh, thể hiện sự tôn trọng lựa chọn cá nhân.
8. Hoạt động tăng tính trải nghiệm
Thay vì duy trì hoạt động ăn uống đều đặn, HR/Admin có thể tổ chức với tần suất thấp hơn nhưng được đầu tư về trải nghiệm. Trước hết, HR/Admin có thể đổi chủ đề cho từng buổi: một buổi thư giãn nhẹ, một buổi mang tính kết nối, một buổi chăm sóc sức khỏe tinh thần. Khi có chủ đề rõ ràng, cộng sự hiểu vì sao buổi đó được tổ chức và tham gia với tâm thế thoải mái, không phải vì “đến giờ thì đi”.
Tiếp theo, trao quyền lựa chọn cho cộng sự cũng là cách tăng trải nghiệm. Thay vì cố định một loại đồ uống, HR/Admin có thể cho nhân viên bình chọn trước, hoặc để mỗi người tự chọn trong một khung ngân sách nhất định.
Ngoài ra, HR/Admin có thể kết hợp trải nghiệm tinh thần: mini game nhanh, góc chia sẻ câu chuyện tích cực, hoặc một hoạt động nhỏ giúp rời khỏi màn hình vài phút. Khi buổi trà chiều không chỉ xoay quanh ăn uống mà còn có tương tác nhẹ, trải nghiệm sẽ trở nên trọn vẹn hơn.
9. Tuần không đường
HR/Admin có thể triển khai “Tuần không đường”. Một tuần trong tháng mà các hoạt động buổi chiều không sử dụng đồ uống nhiều đường, thay vào đó là trà không đường, nước trái cây ít ngọt, nước detox hoặc cà phê nguyên chất. Sự thay đổi nhỏ này giúp cộng sự giảm lượng đường nạp vào cơ thể, có lợi cho sức khỏe.
Quan trọng hơn, “Tuần không đường” mang tính khuyến khích chứ không ép buộc. Khi được truyền thông nhẹ nhàng như một trải nghiệm thử nghiệm vì sức khỏe, cộng sự hào hứng tham gia, tạo thói quen lành mạnh, không cảm thấy áp lực hay bị kiểm soát.
10. Đổi tên “trà chiều” thành “Recharge Time”
Thay vì gọi quen thuộc là “trà chiều”, HR/Admin có thể đổi tên hoạt động thành “Recharge Time” để chuyển trọng tâm từ ăn uống sang hồi phục năng lượng và tinh thần. “Recharge Time” có thể linh hoạt về hình thức: nghỉ ngơi ngắn, trò chuyện nhẹ, đi dạo, giãn cơ, chơi mini game hoặc đơn giản là rời màn hình vài phút.
Khi tên gọi không còn gắn chặt với đồ ăn, cộng sự sẽ bớt cảm giác phải tham gia ăn uống, góp tiền hay tiêu thụ những món không phù hợp với sức khỏe cá nhân.
Lưu ý cho HR/Admin khi tổ chức các hoạt động này:
- Không truyền thông theo kiểu “cả phòng cùng tham gia”
- Luôn nhấn mạnh tự nguyện – linh hoạt – không đánh giá
- Đo hiệu quả bằng mức độ thoải mái, không phải số người tham gia
- Lắng nghe ý kiến cộng sự để linh hoạt thay đổi phù hợp
PITO hy vọng những gợi ý này giúp cộng sự và HR/Admin cùng giải quyết bài toán áp lực và gắn kết cộng sự nơi công sở.
